Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин (КТМУ) 2026–2027-окуу жылын ачуу аземинин алкагында ачылыш сабагын Ататүрк университетинин ректору, профессор Ахмет Хажымүфтүоглу өттү. Илимий кызыгуу, изилдөө маданияты жана коомдук жоопкерчилик жөнүндө сабакта университеттик билим берүүнүн жаштардын ой жүгүртүүсү жана кесиптик өнүгүүсүнө кошкон салымы талкууланды.
“Илимий кызыгуудан коомдук пайдага: Университетте окуунун жоопкерчилиги” аттуу сабакта Хажымүфтүоглу студенттерди университеттеги убактыларын суроо берүү, изилдөө жана үйрөнгөндөрүн ишке ашыруу менен өткөрүүнүн маанилүүлүгүн түшүндүрдү. Ар түрдүү дисциплиналарда билим алып жаткан жаштарга кайрылган Хажымүфтүоглу илимий изилдөө жүргүзүү көндүмдөрүн бакалавриаттын алгачкы жылдарынан тартып эле өнүктүрүүгө болооруна көңүл бурду.
«Илимий кызыгуу изилдөө темаларына айланат»
Университеттик жылдар студенттердин өз кызыкчылыктарын жана жөндөмдөрүн ачып-өнүктүрүүсү үчүн маанилүү мезгил экенин белгилеген Хажымүфтүоглу изилдөө күнүмдүк жашоодо кездешкен көйгөйдү байкоодон башталышы мүмкүн экенин айтты. Кандайдыр бир байкоону илимий билимге айландыруу үчүн туура суроолорду берүү, ылайыктуу ыкмаларды тандоо жана алынган жыйынтыктарды далилдердин негизинде баалоо зарылдыгын түшүндүрдү.
Хажымүфтүоглу студенттерге окуп жаткан маалыматтарынын булагына жана анын кандай шарттарда жаралганына көңүл бурууну сунуштады. Ар түрдүү көз караштарды салыштыруу жана учурдагы түшүндүрмөлөрдү сын көз караш менен баалоо академиялык өнүгүүнүн негизги элементтеринин бири экенин белгиледи.
Изилдөө процессинде күтүлгөн жыйынтыкка жетпей калуу да үйрөнүүнүн бир бөлүгү экенине токтолгон Хажымүфтиоглу натыйжаларды чынчылдык менен баалоо жана изилдөө ыкмасын кайра карап чыгуунун маанилүүлүгүн баса белгиледи. Илимий өнүгүү сабырды, үзгүлтүксүз аракетти жана сын-пикирлерге ачык болууну талап кыларын айтты.
«Ар түрдүү тармактардын салымы чечүү жолдорун кеңейтет»
Бүгүнкү күндө кездешкен көйгөйлөр ар кандай адистик ээлеринин биргелешип иштешин талап кыларын белгилеген Хажымүфтүоглу студенттердин өз адистиктери боюнча алган билимдерин башка тармактардан кароо менен толуктоонун маанисине көңүл бурду.
Алсак, саламаттык сактоо тармагындагы изилдөөнүн технология, коммуникация жана коомдук жүрүм-турум менен байланышкан аспектилери болушу мүмкүн экенин, ошондой эле айлана-чөйрө, билим берүү жана маданият тармагындагы көйгөйлөрдү да ар түрдүү билимдерди жана ыкмаларды колдонуу менен чечүүгө болорун түшүндүрдү. Командалык иштерде бири-бирин угуу, жоопкерчиликти бөлүшүү жана жалпы максаттын негизинде аракеттенүү көндүмдөрүнүн маанилүүлүгүн баса белгиледи.
КТМУнун ар кайсы өлкөлөрдөн келген студенттерди бириктирген өзгөчөлүгүнө токтолгон Хажымүфтүоглу жаштардын ар түрдүү тилдер жана маданияттар менен таанышуусу биргелешкен иш тажрыйбасын өркүндөтөрүн белгиледи. Университетте түзүлгөн академиялык байланыштар келечекте илимий изилдөөлөргө жана кесиптик кызматташтыкка негиз боло аларын айтты.
«Илимий эмгек этикалык жоопкерчилик менен баалуу болот»
Академиялык чынчылдык жана маалымат колдонуу жоопкерчилигине токтолгон Хажымүфтүоглу булактарды туура көрсөтүү, башкалардын эмгегин урматтоо жана изилдөөнүн жыйынтыктарын өзгөртпөй, так берүү илимге болгон ишенимдин негизин түзөрүн белгиледи.
Санариптик технологиялар маалыматка жетүүнү жана иш процесстерин жеңилдетип жатканын айткан Хажымүфтүоглу студенттер колдонгон маалыматтарды текшерип, өз алдынча баа берүү жоопкерчилигин алышы керектигин баса белгиледи. Технологияларды колдонууда окуу процессине активдүү катышууну сактоонун маанилүүлүгүнө токтолду.
Кесиптик компетенттүүлүк коом алдындагы жоопкерчилик сезими менен бирге өнүгүшү керектигин белгилеген Хажымүфтүоглу студенттерди өздөрү билим алып жаткан тармактардын адам жашоосу менен байланышын ойлонууга чакырды. Илимий изилдөөлөрдү коомдук муктаждыктар менен байланыштыруу университетте өндүрүлгөн билимдин колдонуу мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтээрин айтты.
Студенттер изилдөөнү чакан долбоорлордон баштай алышат
Хажымүфтүоглу студенттерге университеттеги окуусунун биринчи жылынан тартып жетүүгө боло турган максаттарды коюуну сунуштады. Кызыккан темасы боюнча үзгүлтүксүз окуу жана окутуучулардан кеңеш алуу изилдөө иштерин баштоо үчүн маанилүү кадамдар экенин белгиледи.
Кандайдыр бир көйгөйдү аныктоо, тиешелүү булактарды изилдөө жана чакан долбоордун сунушун даярдоо сыяктуу иштер студенттердин изилдөө жөндөмдөрүн өнүктүрө аларын айтты. Студенттик коомдор, илимий иш-чаралар жана командалык долбоорлор да бул процессте тажрыйба топтоого мүмкүнчүлүк берерин белгиледи.
Хажымүфтүоглу сабактын соңунда студенттерди өздөрүнүн кызыгуусун сактоого, билим алуу процессинде жоопкерчиликти өз мойнуна алууга жана алган билими менен жашап жаткан коомго салым кошууга чакырды. Ошондой эле, жаңы окуу жылында ийгиликтерди каалады.